Dubbele belasting en belastingverdragen: freelancen in Nederland met klanten of inkomen in het buitenland

Woon je in Nederland, dan geef je hier je wereldinkomen op: ook de huur van je appartement in Lissabon, het dividend van je Amerikaanse broker en het loon dat je in januari nog in je oude land verdiende. Dat betekent niet dat je overal dubbel betaalt. Wat een belastingverdrag regelt, hoe de aftrek ter voorkoming van dubbele belasting in je aangifte werkt, en wanneer je er echt een adviseur bij haalt.

Als inwoner geef je je wereldinkomen op

De Belastingdienst zegt het in één zin: "U geeft uw Nederlandse en uw buitenlandse inkomsten aan. Samen is dat uw wereldinkomen." Woon je in Nederland, dan is dat je startpunt. Niet je nationaliteit, niet waar je klanten zitten, niet waar je bank staat: je woonplaats.

Wonen is hier geen kwestie van een vinkje. De Belastingdienst kijkt naar waar je middelpunt van levensbelangen ligt: waar je woont, waar je gezin is, waar je verzekerd bent, waar je werkt. Ben je ingeschreven in de Basisregistratie Personen en woon en werk je hier, dan ben je vrijwel zeker inwoner voor de belasting.

Zo komen dus ook in je aangifte terecht: de huuropbrengst van een appartement in het buitenland, een spaarrekening in je oude land, dividend uit een buitenlandse portefeuille en loon dat je vóór je verhuizing verdiende. Aangeven is niet hetzelfde als betalen; dat is de rest van dit artikel.

Wat een belastingverdrag wél en niet doet

Nederland heeft met een groot aantal landen een belastingverdrag. Zo'n verdrag heft geen belasting op. Het verdeelt alleen de heffingsrechten: het wijst per soort inkomen aan welk land erover mag heffen, en welk land daarvoor terug moet treden.

Grofweg:

• Onroerend goed wordt belast in het land waar het staat. Je appartement in Lissabon is dus Portugees belast, ook als jij in Utrecht woont.
• Loon uit dienstbetrekking wordt meestal belast in het land waar je het werk fysiek doet.
• Winst uit onderneming is voor het land waar je onderneming zit, tenzij je in het andere land een vaste inrichting hebt: een vaste bedrijfsruimte van waaruit je je werk (deels) doet.
• Dividend, rente en royalty's mogen vaak in beide landen worden belast, waarbij het bronland een gemaximeerd percentage mag inhouden.

Welke afspraken er met jouw land gelden, staat in het overzicht Verdragsstaten ingezetenen op belastingdienst.nl. Is er geen verdrag met dat land, dan gelden aparte Nederlandse regels om dubbele belasting te beperken; dat is een van de gevallen waarin je beter even laat meekijken.

De aftrek ter voorkoming van dubbele belasting

Wijst het verdrag het heffingsrecht toe aan het andere land, dan telt dat inkomen in Nederland gewoon mee bij het bepalen van je belasting, maar krijg je er een aftrek voor terug. De Belastingdienst schrijft: "U kunt recht hebben op aftrek voorkoming dubbele belasting als u volgens een belastingverdrag belasting moet betalen in het land waaruit u de inkomsten hebt."

Die aftrek wordt op twee manieren berekend, afhankelijk van het soort inkomen.

De vrijstellingsmethode. Nederland rekent je belasting uit over je hele inkomen en trekt daar het deel af dat toe te rekenen is aan het buitenlandse inkomen. De verhouding doet het werk. Het rekenvoorbeeld van de Belastingdienst: is je belastbaar inkomen in box 1 € 25.000 waarvan € 15.000 uit Duitsland, en is de berekende inkomstenbelasting € 1.250, dan is de aftrek € 15.000 / € 25.000 x € 1.250 = € 750. Deze methode geldt meestal voor loon, en voor onroerende zaken in box 3 altijd.

De verrekeningsmethode. Hier wordt de buitenlandse belasting die je écht betaald hebt verrekend met je Nederlandse belasting. Er zit een plafond op, de evenredigheidslimiet: nooit meer dan het deel van je Nederlandse belasting dat aan dat inkomen toe te rekenen is. Deze methode geldt voor dividend, rente en royalty's.

Er zit een vangnet onder. Is je aftrek in een jaar hoger dan de belasting die je verschuldigd bent, dan schuift het restant door naar een volgend jaar. Dat hoef je niet zelf aan te vragen; de Belastingdienst past het automatisch toe.

Belangrijk: de aftrek is geen automatisme dat volgt uit het invullen van een bedrag. Je geeft in je aangifte apart aan welk deel van je inkomen uit welk land komt en hoeveel belasting je daar hebt betaald. Bewaar dus je buitenlandse aanslagen en dividendnota's; zonder papier is er niets te verrekenen.

Het jaar dat je aankwam: het M-formulier

Verhuisde je in de loop van het jaar naar Nederland, dan doe je over dat jaar een M-aangifte: één aangifte die de maanden buiten Nederland en de maanden erbinnen combineert. Daar hoort ook je buitenlandse inkomen van vóór de verhuizing bij, met de aftrek erop. Hoe dat werkt staat in het M-formulier. In de jaren erna doe je gewoon de aangifte inkomstenbelasting voor zzp'ers.

Klanten in het buitenland: twee losse vragen

Werk je vanuit Nederland voor een klant in Berlijn, New York of Singapore, dan lopen er twee vragen door elkaar die niets met elkaar te maken hebben.

De btw-vraag. Wie brengt btw in rekening, of verleg je hem? Dat hangt af van waar je klant zit en of het een ondernemer is. Zie factureren naar het buitenland. Factureer je in een andere munt, dan speelt de koers ook nog mee: zie factureren in vreemde valuta.

De inkomstenbelastingvraag. Die is bijna altijd saai: je werkt vanuit Nederland, dus je winst is Nederlandse winst. Een buitenlandse klant maakt daar niets aan uit. Pas als je in het andere land een vaste inrichting krijgt, een vaste plek van waaruit je je onderneming (deels) drijft, kan dat land een deel van je winst gaan belasten. Een laptop op een Airbnb-tafel is dat niet; een gehuurd kantoor waar je maanden werkt kan het wel worden.

Houdt een buitenlandse klant of platform toch bronbelasting in op je factuur, laat het niet lopen. Vraag om een bewijs van inhouding en zoek uit of het verdrag die inhouding wel toestaat. Vaak is er een verlaagd tarief of een vrijstelling waar je je vooraf op moet beroepen, en achteraf terugvragen is bewerkelijk.

Inkomen uit je thuisland

Drie situaties kom je bij internationals vaak tegen.

• Een verhuurde woning. Die valt in Nederland in box 3, en het land waar het huis staat mag heffen. Je geeft de woning en de schuld in je aangifte op en krijgt de vrijstellingsmethode. Vaak betekent dat per saldo geen Nederlandse heffing over dat deel, maar het beïnvloedt wel je box 3-berekening.
• Loon uit dienstbetrekking. Werkte je een deel van het jaar nog in loondienst in je oude land, dan mag dat land daar meestal over heffen en geef je het in Nederland op met de vrijstellingsmethode.
• Dividend en rente. Je buitenlandse effecten en spaargeld horen in box 3. De bronbelasting die het andere land inhoudt, verreken je in je aangifte, tot het maximum uit het verdrag. Houdt de bank meer in dan het verdrag toestaat, dan haal je dat meerdere niet in Nederland terug maar bij dat land zelf.

Let ook op de andere kant: pensioenopbouw, lijfrentes en verkoopwinsten kunnen eigen verdragsartikelen hebben, en die verschillen echt per land. Ga hier niet op je gevoel af.

Ben je Amerikaan, dan doe je altijd twee aangiftes

De Verenigde Staten belasten hun burgers op basis van nationaliteit. Woon je in Nederland en heb je een Amerikaans paspoort of een green card, dan blijf je ook in de VS aangifteplichtig over je wereldinkomen, hoe lang je hier ook woont. De IRS geeft mensen die in het buitenland wonen automatisch twee maanden uitstel, tot 15 juni.

Daarnaast gelden er meldplichten voor je buitenlandse rekeningen: de FBAR en de FATCA-melding op Form 8938, allebei met eigen drempels en eigen boetes. Ze staan hier alleen genoemd zodat je weet dat ze bestaan; wat ze in jouw geval betekenen, hoor je bij iemand die op Amerikaanse aangiftes zit. Het verdrag tussen Nederland en de VS zorgt ervoor dat je niet twee keer over hetzelfde betaalt, maar dat is iets anders dan niet twee keer aangifte hoeven doen.

Wanneer je een adviseur nodig hebt

De gewone aangifte van een zzp'er die hier woont en hier werkt is goed zelf te doen. Haal er iemand bij zodra:

• je in het jaar van aankomst of vertrek zit en er ook nog een onderneming in de aangifte staat;
• je vastgoed, een pensioenpot of een aanmerkelijk belang in het buitenland hebt;
• een buitenlandse klant bronbelasting inhoudt en je niet zeker weet of dat mag;
• je meer dan een paar weken per jaar fysiek in een ander land werkt;
• je Amerikaans staatsburger bent.

Eén keer goed uitzoeken is vaak genoeg. De jaren daarna herhaalt zich hetzelfde patroon en kun je het zelf.

Zo helpt Finq

Finq doet je Nederlandse administratie: je omzet, je kosten, je uren en je btw-aangifte, volledig in het Engels als je dat wilt. Facturen in dollars, ponden of Zwitserse franken worden automatisch naar euro's omgerekend, zodat de omzet in je rapporten en je btw-aangifte klopt.

Wat Finq niet doet, is je buitenlandse inkomen berekenen of je aftrek ter voorkoming van dubbele belasting invullen. Wel zorgt het ervoor dat het Nederlandse deel van je aangifte, de winst uit onderneming, klaarligt met een jaaroverzicht dat je zo aan je adviseur geeft. Bekijk het boekhoudprogramma.

Dit artikel is algemene uitleg, geen persoonlijk belastingadvies. Bronnen, geraadpleegd op 6 september 2026: belastingdienst.nl over wonen in Nederland met buitenlands inkomen, over de aftrek ter voorkoming van dubbele belasting (vrijstellings- en verrekeningsmethode) en het overzicht Verdragsstaten ingezetenen; irs.gov over de aangifteplicht van Amerikaanse burgers in het buitenland. Controleer je eigen situatie op belastingdienst.nl of bij een adviseur.