Wat is een zzp'er precies? Het woord, de cijfers en de spelregels

Zzp'er, freelancer, zelfstandige: de woorden lopen door elkaar. Wat het verschil is (spoiler: vooral taal), wat een zzp'er juridisch wél en niet is, en wat erbij komt kijken.

De afkorting

Zzp staat voor zelfstandige zonder personeel: iemand die voor eigen rekening werkt en niemand in dienst heeft. Het is een omgangsterm, geen juridische status. "Freelancer" betekent in Nederland hetzelfde; dat woord hoor je vaker in creatieve en IT-beroepen, "zzp'er" vaker in de bouw, de zorg en het vervoer. Nederland telt er ruim anderhalf miljoen.

Wat je wél inschrijft: een rechtsvorm

Bij de Kamer van Koophandel schrijf je geen "zzp'er" in maar een rechtsvorm. Voor vrijwel elke starter is dat de eenmanszaak: gratis op te richten, weinig verplichtingen, recht op ondernemersaftrek. Wie meer verdient of aansprakelijkheid wil afschermen kiest soms een bv. Ook als bv-eigenaar zonder personeel word je in de praktijk zzp'er genoemd.

Waar de Belastingdienst op let

Ondernemer zijn is een fiscale beoordeling, geen keuze op een formulier. De Belastingdienst kijkt of je meerdere opdrachtgevers hebt, zelf je tarief en werkwijze bepaalt en ondernemersrisico loopt. Werk je feitelijk als werknemer bij één opdrachtgever, dan heet dat schijnzelfstandigheid, en daar wordt sinds 2025 weer op gehandhaafd. Hoe je dat voorkomt staat in de gids over schijnzelfstandigheid en de wet DBA.

Wat erbij komt

Een zzp'er factureert zelf (met alle verplichte gegevens), doet elk kwartaal btw-aangifte, betaalt zelf inkomstenbelasting en regelt zijn eigen pensioen en verzekeringen. Daar staat tegenover: je bepaalt zelf je uurtarief, je klanten en je agenda, en met aftrekposten als de zelfstandigenaftrek betaal je over de eerste winst relatief weinig belasting.

Zo helpt Finq

Factureren, offertes en urenregistratie zijn bij Finq gratis en onbeperkt; wie de boekhouding erbij wil, neemt Finq Plus met een klaargezette btw-aangifte. Alles ook volledig in het Engels.