DAFT: als Amerikaan freelancen in Nederland via het Vriendschapsverdrag

Het Nederlands-Amerikaans Vriendschapsverdrag geeft Amerikaanse staatsburgers de toegankelijkste route naar zelfstandig werken in Nederland: geen puntensysteem, maar een inschrijving bij de KVK en kapitaal in je eigen onderneming. Wat het verdrag is, welke voorwaarden de IND stelt, wat het kost, wat je er níét mee mag, en wat je fiscaal moet regelen zodra je er bent.

Wat het verdrag is

Het Nederlands-Amerikaans Vriendschapsverdrag (Treaty of Friendship, Commerce and Navigation, 1956) is een handelsverdrag tussen Nederland en de Verenigde Staten. Voor Amerikanen is de praktische betekenis groot: het geeft je een eigen route naar een verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige, met eigen voorwaarden. In de wandelgangen heet die route DAFT, naar het Engelse Dutch-American Friendship Treaty. Japan heeft via het Nederlands-Japans Handelsverdrag een vergelijkbare positie.

Waarom dat uitmaakt: de gewone vergunning voor arbeid als zelfstandige wordt beoordeeld op "wezenlijk Nederlands belang". De RVO geeft daarvoor punten aan je persoonlijke ervaring, je ondernemingsplan en je toegevoegde waarde voor Nederland, en die lat ligt hoog. Voor de verdragsroute noemt de IND een eigen set voorwaarden: je nationaliteit, wat je hier gaat doen, en kapitaal in je onderneming. Geen ondernemingsplan dat gescoord wordt.

Dit artikel is een oriëntatie, geen aanvraaghandleiding. De pagina van de IND is leidend, ook als hij afwijkt van wat je hier leest.

Voor wie het geldt

• Je hebt de Amerikaanse nationaliteit. Het gaat om staatsburgerschap, niet om een green card: wie in de VS woont met een ander paspoort komt er niet voor in aanmerking.
• Je gaat hier voor jezelf werken. Een eenmanszaak, vof, cv of bv, ingeschreven in het Handelsregister van de KVK.
• Je valt onder een van de verdragsgronden. De IND noemt: handel tussen Nederland en de VS, het leiden van bedrijfsactiviteiten in Nederland in een sleutelpositie namens een Amerikaanse onderneming, het uitoefenen van een vrij beroep (met uitzondering van werk bij de overheid en in de zorg), of het investeren van substantieel kapitaal in je onderneming.

Voor de meeste freelancers is dat laatste de route: je begint een eigen onderneming en brengt daar kapitaal in.

De kernvoorwaarde: kapitaal in je onderneming

De IND vraagt om minimaal € 4.500 geïnvesteerd kapitaal voor een eenmanszaak, vof, cv of bv. Voor een nv ligt de eis op € 11.250. Controleer het actuele bedrag voordat je iets overmaakt: de IND kan het aanpassen.

Drie dingen die vaak verkeerd begrepen worden:

• Het is geen kosten. Het bedrag is geen betaling aan de overheid maar je eigen ondernemingsvermogen. Het blijft van jou.
• Het moet in de onderneming blijven. Bij een verlenging vraagt de IND jaarstukken met een balans of winst-en-verliesrekening, om te zien dat de onderneming actief was en dat het ingebrachte kapitaal in de onderneming is gebleven. Overmaken vlak vóór de aanvraag en er daarna weer uithalen is dus geen optie.
• Je hebt in de praktijk een aparte zakelijke rekening nodig. Voor een eenmanszaak is dat wettelijk niet verplicht, maar zonder gescheiden rekening kun je moeilijk laten zien dat het kapitaal in de onderneming zit. Zie de zakelijke rekening.

Duur, verlenging en kosten

Bij een verlenging kijkt de IND of je onderneming nog draait en of het kapitaal er nog in zit. Je jaarstukken zijn dus geen formaliteit maar bewijsmateriaal, en dat is een goede reden om je administratie vanaf dag één netjes te voeren.

Na vijf jaar rechtmatig verblijf kun je een permanente verblijfsvergunning aanvragen. Ook geldt: heb je vijf jaar in Nederland gewerkt, dan krijg je vrije toegang tot de arbeidsmarkt en heb je voor werk in loondienst geen tewerkstellingsvergunning meer nodig.

Wat je er níét mee mag

De vergunning is voor arbeid als zelfstandige. Loondienst bij een Nederlandse werkgever als hoofdactiviteit valt er niet onder: daarvoor is een tewerkstellingsvergunning nodig, die je werkgever moet aanvragen, en die is bij deze verblijfsvergunning geen vanzelfsprekendheid. Wie hierheen komt met het plan "eerst DAFT, dan een baan zoeken" heeft de verkeerde vergunning.

Twee dingen om in de gaten te houden:

• De grond "vrij beroep" sluit werk bij de overheid en in de zorg uit. Werk je in een gereglementeerd beroep, laat je situatie dan vooraf toetsen.
• Schijnzelfstandigheid is ook hier een risico. Eén opdrachtgever, vaste uren en werken onder diens leiding ziet er fiscaal uit als een dienstverband, en dat botst met de vergunning waarop je hier bent. Zie schijnzelfstandigheid en de Wet DBA.

Stappenplan

1. Controleer je uitgangspositie. Amerikaans staatsburgerschap, een reëel plan om voor jezelf te werken en genoeg middelen om te leven én € 4.500 in je onderneming te laten staan.
2. Kies je rechtsvorm. Voor bijna elke freelancer is dat de eenmanszaak. Zie eenmanszaak of bv als je twijfelt.
3. Regel je aankomst. Amerikaanse staatsburgers zijn vrijgesteld van de mvv-plicht (het inreisvisum voor lang verblijf), dus je kunt naar Nederland reizen en de aanvraag hier doen. Controleer je eigen situatie bij de IND.
4. Schrijf je in bij je gemeente. Daarmee krijg je je BSN, en zonder BSN werkt de rest niet. Zie freelancer worden in Nederland als international.
5. Schrijf je in bij de KVK en open een zakelijke rekening. De inschrijving kost eenmalig € 85,15 (2026); wat je vooraf moet beslissen staat in inschrijven bij de KVK.
6. Breng het kapitaal in en zorg dat het uit je bankafschriften en je administratie blijkt.
7. Dien de aanvraag in bij de IND en betaal de leges. Reken op een beslistermijn en plan je eerste opdrachten daar niet strak omheen.
8. Haal je verblijfsdocument op en controleer de arbeidsmarktaantekening die erop staat.

Andere nationaliteiten en andere routes (zoekjaar, partnervergunning, kennismigrant) staan in visa en verblijfsvergunningen voor freelancers.

De fiscale kant, zodra je er bent

Een verblijfsvergunning maakt je nog geen belastingplichtige ondernemer met een kloppende administratie. Wat er direct na je inschrijving bij komt:

• Btw-id. Na je KVK-inschrijving stuurt de Belastingdienst je btw-identificatienummer per post, meestal binnen twee weken. Dat nummer hoort op je facturen. Het verschil met je andere nummers staat in btw-id, KVK-nummer en ob-nummer.
• Btw-aangifte per kwartaal. Ook als je alleen Amerikaanse klanten hebt: je dient aangifte in, met je omzet in de juiste rubriek. Zie btw-aangifte doen als zzp'er.
• Factureren naar de VS. Diensten aan een Amerikaanse zakelijke klant vallen meestal buiten de Nederlandse btw. Wat er dan op de factuur moet staat in factureren naar het buitenland; factureren in dollars mag, mits je de koersregels volgt.
• Zorgverzekering. Verplicht binnen vier maanden na vestiging, ook als je nog een Amerikaanse polis hebt. Zie zorgverzekering als zzp'er.
• Het M-formulier. Over het jaar van je verhuizing doe je de bijzondere M-aangifte, waarin vaak geld zit. Zie het M-formulier.
• De 30%-regeling geldt niet voor jou. Die is voor werknemers, niet voor een eenmanszaak. Zie de 30%-regeling en freelancen.

En let op je Amerikaanse kant: als Amerikaans staatsburger blijf je aangifteplichtig bij de IRS, ook als je in Nederland woont en hier belasting betaalt. Het belastingverdrag tussen Nederland en de VS regelt hoe dubbele belasting wordt voorkomen. Dat is specialistenwerk: laat je eerste jaar door een adviseur doen die beide kanten kent.

Zo doe je het in Finq

Finq is volledig tweetalig, dus je administratie kan in het Engels terwijl je cijfers in de Nederlandse rubrieken passen.

• Facturen in het Engels en in dollars. De factuurtaal stel je per klant in; de valuta per factuur. Het btw-bedrag komt automatisch ook in euro's op de factuur, precies zoals de wet vraagt.
• Btw-aangifte per rubriek, klaargezet om over te tikken op Mijn Belastingdienst Zakelijk.
• Rapporten geeft je omzet, kosten, afschrijvingen en winst per jaar, met een pdf-export. Dat zijn de cijfers waarmee jij of je boekhouder de jaarstukken maakt die de IND bij een verlenging wil zien.
• Bewaarplicht. Je bonnen en facturen staan met bijlage en al bij elkaar, en die moeten zeven jaar bewaard blijven.

Bekijk hoe factureren werkt in Finq.

Dit artikel is algemene uitleg, geen juridisch of belastingadvies over jouw situatie. De voorwaarden, bedragen en leges komen van ind.nl (pagina "Residence permit self-employed person" en de legespagina, gecontroleerd op 6 september 2026) en de inschrijfvergoeding van kvk.nl. De IND wijzigt bedragen en voorwaarden regelmatig, meestal per 1 januari: controleer altijd ind.nl voordat je een aanvraag doet.